Cao Bằng là tỉnh miền núi cực Bắc ít được biết đến nhưng sở hữu thác nước lớn nhất Đông Nam Á và nhiều cảnh quan địa chất kỳ vĩ chưa bị du lịch hóa quá mức.
Thác Bản Giốc — Hùng vĩ nhất Đông Nam Á
Nằm trên sông Quây Sơn, huyện Trùng Khánh — biên giới Việt Nam và Trung Quốc chạy qua giữa thác. Chiều rộng 208m, cao 53m — đây là thác quốc tế lớn nhất châu Á và thứ tư thế giới về chiều rộng.
Thác chia 3 tầng nhỏ, nước trắng xóa đổ xuống hồ bên dưới màu xanh ngọc. Mùa mưa (7–9): Lưu lượng nước lớn, thác cuồn cuộn ầm ầm — ấn tượng nhất nhưng nước đục. Mùa khô (10–5): Thác nhỏ hơn nhưng nước trong, nhìn thấy rõ đáy hồ bên dưới.
Thuê bè nứa: ~50k/người, chèo ra giữa hồ — nhìn ngược lên thác từ mặt nước là góc đẹp nhất không thể chụp từ bờ.
Lưu ý biên giới: Phía bờ Trung Quốc phát triển hơn nhiều (đường, bãi đỗ xe, resort). Du khách Việt chỉ được vào khu vực phía Việt Nam.
Động Ngườm Ngao — Hang hổ
Cách Bản Giốc 3km, dài 2,6km — chỉ khai thác du lịch 900m đầu. “Ngườm Ngao” trong tiếng Tày nghĩa là “hang hổ” — truyền thuyết kể hổ lớn từng sống trong hang.
Nhũ đá và măng đá khổng lồ — nhiều cột đá cao 15–20m và “rừng đá” dày đặc. Nhiệt độ bên trong 18°C quanh năm. Âm thanh nhỏ giọt của nước và ánh sáng phản chiếu qua các tinh thể đá tạo nên không gian kỳ ảo.
Hồ Thang Hen — Bí ẩn trên núi đá
36 hồ nước liên thông nhau trên dãy núi đá vôi ở cao 700m, huyện Trùng Khánh. Nước màu xanh ngọc bích trong suốt — hồ kết nối qua các khe ngầm trong núi đá, mực nước thay đổi theo mùa mưa.
Ít được biết đến, hầu như không có đông khách — phù hợp cho người muốn trải nghiệm thiên nhiên yên tĩnh, không bị thương mại hóa.
Hang Pác Bó — Nguồn cội cách mạng
Huyện Hà Quảng, gần biên giới Trung Quốc. Ngày 28/1/1941, Hồ Chí Minh vượt biên trở về Tổ quốc sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài — đây là nơi đầu tiên Người đặt chân về đất Việt.
Trong hang nhỏ này, Bác soạn thảo các văn kiện quan trọng của cách mạng Việt Nam trong thời gian 1941–1945. Bác đặt tên suối cạnh hang là suối Lê-nin và núi là núi Các-Mác để tưởng nhớ những người thầy cách mạng.
Khu di tích gồm: hang Pác Bó, mỏm đá Bác ngồi làm việc, nhà trưng bày hiện vật và con đường đi bộ qua rừng nguyên sinh.
Thành Nhà Mạc
Tòa thành đá cổ xây trên đỉnh núi tại TP Cao Bằng — dấu tích của nhà Mạc (thế kỷ 16–17) khi chạy về Cao Bằng cố thủ sau khi mất quyền lực ở đồng bằng. Tường thành đá còn nguyên vẹn một phần — view xuống TP Cao Bằng và sông Bằng.
Khi nào đến Cao Bằng?
- Tốt nhất: Tháng 9 (hạt dẻ Trùng Khánh chín, thác vẫn đẹp) và tháng 10–4 (nước trong, đẹp)
- Thác to nhất: Tháng 7–8 nhưng đường có nguy cơ ngập lũ
- Tránh: Tháng 6 đầu mùa mưa, đường sạt lở nhiều
Đặt chỗ ở
TP Cao Bằng là base tốt nhất — khách sạn đủ loại, gần bến xe. Trùng Khánh (gần Bản Giốc) có homestay người Tày và Nùng — trải nghiệm văn hóa địa phương thực sự. Ăn: bánh cuốn trứng, vịt quay lá móc mật, hạt dẻ rang là ba thứ phải thử tại Cao Bằng.