Bình Dương là tỉnh công nghiệp phát triển nhanh nhất miền Nam — nhưng bên cạnh khu công nghiệp, tỉnh vẫn giữ được một lõi văn hóa đặc trưng: Phố cổ Thủ Dầu Một với kiến trúc Nam Kỳ–Pháp, hệ thống chùa người Hoa lâu đời và làng nghề sơn mài nổi tiếng khắp Đông Nam Á.
Chùa Bà Thiên Hậu Bình Dương
Chùa Bà (còn gọi là Hội quán Phúc Kiến) tại Thủ Dầu Một là một trong những ngôi chùa người Hoa lớn và linh thiêng nhất miền Nam. Lễ hội Chùa Bà tháng Giêng (rằm tháng Giêng âm) thu hút hàng trăm nghìn người — đám rước kiệu Bà đi qua phố Thủ Dầu Một là cảnh tượng ấn tượng nhất miền Nam dịp Tết.
Kiến trúc chùa mang phong cách Phúc Kiến — mái cong nhiều tầng, gốm sứ trang trí trên mái, tượng đồng và hoành phi bằng gỗ quý.
Phố Cổ Thủ Dầu Một
Khu vực trung tâm Thủ Dầu Một còn giữ nhiều công trình kiến trúc cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20: Nhà hội Bình Dương (kiến trúc Pháp–Hoa), dinh tỉnh cũ và các phố buôn bán của người Hoa. Đi bộ dọc đường Bạch Đằng ven sông Sài Gòn — cảnh sông và nhà cũ của các gia đình thương nhân người Hoa.
Làng Nghề Sơn Mài Tương Bình Hiệp
Tương Bình Hiệp (xã cách TP Thủ Dầu Một 5km) là làng nghề sơn mài nổi tiếng nhất Việt Nam — sản phẩm xuất khẩu sang Nhật, châu Âu và Mỹ từ thập niên 1990. Nghề sơn mài truyền thống của vùng đất này đã tồn tại hơn 200 năm.
Tham quan xưởng sơn mài để xem quy trình: từ bôi sơn thô, mài, đắp vỏ trứng, rải vàng bạc, đến đánh bóng cuối cùng. Một bức tranh sơn mài phức tạp có thể mất 6–12 tháng để hoàn thiện.
Khu Du Lịch Đại Nam
Đại Nam (Thị xã Thuận An, cũ) là quần thể giải trí tư nhân lớn nhất Việt Nam — bao gồm công viên nước, sở thú, chùa Đại Nam và khu nghỉ dưỡng. Phù hợp cho gia đình có trẻ em hơn là du lịch văn hóa. Chùa Đại Nam trong khuôn viên có kiến trúc hoành tráng dù mới xây.
Thực tế cần biết
Đi từ TP.HCM: 30km theo QL13 hoặc đường Mỹ Phước Tân Vạn, 45 phút. Lễ hội Chùa Bà: Rằm tháng Giêng (15/1 âm) và ngày vía Bà 23/3 âm — đến sớm từ 5h sáng để tránh chen. Tương Bình Hiệp: Hầu hết xưởng mở cửa thứ Hai–Thứ Bảy, đóng Chủ nhật. Làng nghề gốm sứ Lái Thiêu: Thêm điểm nếu quan tâm gốm — cách Thủ Dầu Một 10km về phía TP.HCM.