Bắc Giang là tỉnh trung du phía bắc, nằm giữa Hà Nội và Lạng Sơn. Ít khách du lịch biết đến hơn các tỉnh lân cận, nhưng Bắc Giang sở hữu một di sản Phật giáo nghìn năm tuổi, rừng nguyên sinh chân Yên Tử và cánh đồng vải thiều lớn nhất Việt Nam.
Chùa Vĩnh Nghiêm
Chùa Vĩnh Nghiêm (huyện Yên Dũng) là một trong những trung tâm Phật giáo quan trọng nhất thời Trần — nơi đặt trụ sở của dòng Thiền phái Trúc Lâm do vua Trần Nhân Tông sáng lập thế kỷ 13. Chùa có kiến trúc theo dạng “nội công ngoại quốc” — sân gạch lớn và tháp chuông gỗ. Kho mộc bản khắc kinh Phật của chùa — hơn 3.000 tấm gỗ khắc từ thế kỷ 18 — được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thế giới năm 2012.
Đặc biệt: tháp Tổ cao 3 tầng trong khuôn viên chùa thờ ba vị Tổ Thiền phái Trúc Lâm — kiến trúc tháp gạch đặc trưng thời Trần.
Khu di tích Yên Thế — Đề Thám
Yên Thế là nơi diễn ra cuộc khởi nghĩa nông dân kéo dài 30 năm (1884–1913) dưới sự lãnh đạo của Hoàng Hoa Thám (Đề Thám) chống thực dân Pháp — cuộc kháng chiến lâu dài nhất trong lịch sử chống Pháp. Khu di tích bao gồm đền thờ Đề Thám, đồn Phồn Xương và hệ thống chiến hào cũ.
Tây Yên Tử — Rừng nguyên sinh và tâm linh
Tây Yên Tử (huyện Sơn Động) là sườn phía tây của dãy Yên Tử — ít đông đúc hơn sườn đông (Quảng Ninh) nhưng cảnh núi rừng hoang sơ hơn nhiều. Có thể trekking từ làng người Tày lên đỉnh, đi qua rừng lim cổ thụ và suối nhỏ. Đây cũng là con đường hành hương mà vua Trần Nhân Tông đã đi để lên đỉnh Yên Tử nhập niết bàn.
Mùa vải thiều Lục Ngạn
Tháng 5–6 hàng năm, huyện Lục Ngạn (trung tâm trồng vải thiều lớn nhất Việt Nam) đỏ rực với hàng nghìn ha vải chín. Du khách có thể vào thẳng vườn hái vải, ăn tại chỗ với giá rẻ và mua về. Vải thiều Lục Ngạn có chỉ dẫn địa lý, xuất khẩu sang Nhật và EU.
Thực tế cần biết
Đi từ Hà Nội: 80km, khoảng 1,5 tiếng theo cao tốc Hà Nội–Bắc Giang. Chùa Vĩnh Nghiêm: Cách TP Bắc Giang 15km về phía nam. Mùa vải: Tháng 5 đầu mùa, tháng 6 chính vụ — đặt homestay ở Lục Ngạn nếu muốn ở lại mùa vải. Tây Yên Tử: Đường lên núi dốc, nên đi cùng hướng dẫn viên địa phương (hỏi tại UBND huyện Sơn Động).