Cao Bằng là tỉnh miền núi ít được biết đến nhưng ẩn chứa một trong những thác nước đẹp nhất Đông Nam Á và nhiều địa danh lịch sử quan trọng của cách mạng Việt Nam.
Ngày 1 — TP Cao Bằng → Trùng Khánh (90km)
Xuất phát từ Hà Nội: xe giường nằm (~7–8 tiếng) hoặc bay đến Cao Bằng (mới mở đường bay). Nhận phòng tại TP Cao Bằng hoặc thuê xe máy/ô tô và đi thẳng đến Trùng Khánh.
Chiều: Ghé Hồ Thang Hen trên đường — cụm 36 hồ nước nằm trên núi đá vôi ở độ cao 700m, nước màu xanh ngọc. Hồ liên thông với nhau qua các khe ngầm và thay đổi mực nước theo mùa mưa. Ít người biết, hầu như không đông khách.
Chiều tối: Nhận phòng homestay tại Trùng Khánh — gần Bản Giốc, người dân Tày và Nùng, ẩm thực đặc sắc.
Ngày 2 — Thác Bản Giốc và Ngườm Ngao
Sáng sớm (7–8h): Ra Thác Bản Giốc — đây là thời điểm ít người nhất trong ngày và ánh sáng đẹp nhất. Thác nằm trên sông Quây Sơn, là thác quốc tế lớn nhất Việt Nam (biên giới Việt-Trung chạy qua giữa thác). Tổng chiều rộng 208m, cao 53m — mùa mưa (tháng 7–9) nước cuồn cuộn, mùa khô thác nhỏ hơn nhưng nước trong hơn.
Thuê bè nứa: Đi thuyền bè nứa ~50k/người ra giữa hồ nhìn lên thác từ phía dưới — góc view đẹp nhất và ít người chụp được.
Trưa: Ăn vịt quay Thất Khê hoặc lợn quay của người Tày — đặc sản vùng Cao Bằng.
Chiều: Cách Bản Giốc 3km là Động Ngườm Ngao — hang động hùng vĩ dài 2,6km với nhũ đá và măng đá khổng lồ. “Ngườm Ngao” trong tiếng Tày nghĩa là “hang hổ” — truyền thuyết về hổ khổng lồ sống trong hang. Nhiệt độ trong hang quanh năm ~18°C — mát lạnh và kỳ bí.
Tối: Về Trùng Khánh, thử cơm lam ống tre và rượu ngô địa phương.
Ngày 3 — Hang Pác Bó
Sáng: Di chuyển từ Trùng Khánh về hướng TP Cao Bằng rồi tiếp tục lên huyện Hà Quảng (~60km).
Khu di tích Pác Bó: Nơi Hồ Chí Minh ở và làm việc từ tháng 2/1941 sau 30 năm ra đi tìm đường cứu nước. Hang Pác Bó nhỏ hẹp nằm ven suối Lê-nin, cạnh núi Các-Mác — Bác đặt tên theo hai nhà cách mạng.
Khu di tích gồm: hang Pác Bó, suối Lê-nin, núi Các-Mác, bàn đá nơi Bác làm việc, và nhà trưng bày hiện vật.
Lưu ý thực tế: Đường vào Pác Bó khá hẻo lánh, đẹp theo kiểu rừng núi yên tĩnh hơn là hoành tráng. Giá trị chủ yếu là lịch sử.
Chiều: Về TP Cao Bằng, bắt xe giường nằm về Hà Nội.
Thực tế cần biết
Di chuyển tại Cao Bằng: Thuê xe máy hoặc thuê ô tô có tài xế (~1,2–1,5 triệu/ngày). Đường đèo nhiều, xe khách địa phương ít và không theo lịch cố định.
Thời gian tốt nhất: Tháng 7–9 thác Bản Giốc to và hùng vĩ nhất (nhưng đường có thể ngập). Tháng 10–5 thác nhỏ hơn nhưng nước trong và đẹp hơn.
Ẩm thực đặc sản: Bánh cuốn trứng Cao Bằng, vịt quay tiết canh vịt, lạp xưởng hun khói, hạt dẻ Trùng Khánh (tháng 9–11).